Met de afbraak van de Solofabriek verliest Merksem een waardevol stuk industrieel erfgoed aan ‘t Dokske. Anders.MXM vreest dat door een gebrek aan duidelijke visie in de toekomst het ene na het andere waardevolle fabrieksgebouw dreigt te verdwijnen. Districtsraadslid Bavo De Mol heeft daarom een voorstel ingediend dat er voor moet zorgen dat het erfgoed beter in kaart wordt gebracht en er een strategie komt om dit maximaal te bewaren en tegelijkertijd ondernemers ruimte te blijven geven in Merksem.
De fabrieksgebouwen van Union, beter bekend als de Solofabriek, vormen samen met de bloemmolens en andere gebouwen, het grote industriële erfgoed rond de Merksemse dokken. Er bestaan vergevorderde plannen om de fabriek te slopen. De dienst Monumentenzorg betreurt dat er niet gezocht werd naar een kwalitatief ontwerp met behoud van de site. Volgens de dienst zijn er nog genoeg bouwkundige elementen die het gebouw zeer waardevol maken.
Anders.MXM, zoals Open Vld + MXM Anders in Merksem vanaf nu heet, maakt zich ook zorgen over al het andere industrieel erfgoed in de buurt. Industrieel erfgoed wordt in het algemeen te weinig naar waarde geschat is sowieso ook zeer kwetsbaar. Meestal gaat het over gebouwen die nog in gebruik zijn en vaak moeten aangepast worden aan nieuwe technologieën. Bovendien is er een hoge nood aan ruimte voor bedrijven, wat verklaart waarom industrieel erfgoed vaak moet wijken voor nieuwe bedrijven.
Zo verdween er al heel wat industrieel erfgoed in Merksem: De Belgafabriek maakte plaats voor een busparking, de magazijnen van Griffinn, de molens van Mera Veevoeders, grote stukken van de elektriciteitscentrale L’Escaut,... Tegelijkertijd is het resterende erfgoed vaak maar héél summier beschreven in het inventaris. Sommige gebouwen lijken ook gewoon te ontbreken, zoals bijvoorbeeld de pakhuizen aan de Westkaai.
Volgens raadslid Bavo De Mol is het nodig om een nieuwe visie te ontwikkelen over hoe die noden rond het dok kunnen ingevuld worden, zodat onze economie kan blijven groeien, op een manier dat het industrieel erfgoed hier maximaal behouden kan blijven. Zonder zo’n visie dreigt elk dossier apart bekeken te worden en dreigt stapsgewijs al het industrieel erfgoed te sneuvelen.
Daarom zette De Mol een voorstel op de agenda van de districtsraad dat aan de stad vraagt om al het industriële erfgoed beter in kaart te brengen, specifieker aan te duiden wat waardevol is en wat zeker behouden moet worden en dat op een manier dat ondernemers toch nog alle kansen krijgen om hun bedrijf verder te laten ontwikkelen. De Mol benadrukt dat de bedrijvigheid vandaag integraal deel uitmaakt van het DNA van de buurt en het erfgoed net levend maakt.
Districtsraadslid Bavo De Mol (Anders.MXM): “Rond onze dokken vind je vandaag een ongeziene schat aan industrieel erfgoed. Alleen zijn we ons daar te weinig van bewust. Met de sloop van de Solofabriek wordt pijnlijk duidelijk hoe gemakkelijk en hoe snel dit kan verdwijnen. We moeten nu een visie ontwikkelen over wat we willen bewaren en hoe we dat kunnen bewaren op een manier dat de bedrijvigheid, die deel uitmaakt van het DNA van de buurt, kan blijven bloeien.
Motie
De fabrieksgebouwen van Union, beter bekend als de Solofabriek, vormen samen met de bloemmolens en andere gebouwen, het grote industriële erfgoed rond de Merksemse dokken.
Er bestaan vergevorderde plannen om de Solofabriek te slopen. De dienst Monumentenzorg betreurt dat er niet gezocht werd naar een kwalitatief ontwerp met behoud van de site. Volgens de dienst zijn er nog genoeg bouwkundige elementen die het gebouw zeer waardevol maken.
Industrieel erfgoed wordt in het algemeen te weinig naar waarde geschat is sowieso ook zeer kwetsbaar. Meestal gaat het over gebouwen die nog in gebruik zijn en vaak moeten aangepast worden aan nieuwe technologieën. Bovendien is er een hoge nood aan ruimte voor bedrijven, wat verklaart waarom industrieel erfgoed vaak moet wijken voor nieuwe bedrijven.
Het komt er dus op neer om een nieuwe visie te ontwikkelen over hoe die noden rond het dok kunnen ingevuld worden, zodat onze economie kan blijven groeien, op een manier dat ons industrieel erfgoed hier maximaal behouden kan blijven. Zonder zo’n visie dreigt elk dossier apart bekeken te worden en dreigt stapsgewijs al ons industrieel erfgoed te sneuvelen.
Dat is een kwestie van respect voor ondernemers, die hier mee duidelijkheid krijgen, maar ook voor ons industrieel erfgoed.
Overwegende de grote industriële erfgoed waarde van de vele fabrieken rond de Merksemse dokken,
Overwegende dat de bouwcode stelt dat erfgoed maximaal moet behouden blijven,
Overwegende de hoge nood naar bedrijfsruimte,
Overwegende het belang voor onze economie en werkgelegenheid die nood zo goed mogelijk in te vullen
Overwegende dat dit zonder een nieuwe visie op het industrieel erfgoed rond de dokken er zou toe kunnen leiden dat nog meer industrieel erfgoed verloren gaat,
Overwegende het masterplan Merksem Zuid en de ambities vervat in dat plan,
De districtsraad adviseert het college van burgemeester en schepenen
- Om te laten nakijken of het industrieel erfgoed rond de dokken van Merksem voldoende accuraat gedocumenteerd zijn zodat er een correcte visie is van wat er zich allemaal bevindt en wat de moeite waard is om te trachten te behouden
- Samen met het district en andere relevante stakeholders een nieuwe visie uit te werken om dit industrieel erfgoed maximaal te behouden, maar alsnog alle ruimte te geven,
- Die visie als leidraad te hanteren bij toekomstige beslissingen.
Foto: Smiley.toerist – CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons (Merksem dokken 1.jpg)
