Na intensief commissiewerk waarbij 5 op 7 gewerkt werd én hoorzittingen met meer dan 50 mensen, wordt vandaag in het Brussels Parlement een pakket ingrijpende aanbevelingen gestemd dat een einde moet maken aan politieke beïnvloeding, cliëntelisme en wanbeheer binnen de sociale huisvesting. Brussels parlementslid Imane Belguenani, die het initiatief nam voor de onderzoekscommissie, spreekt van een fundamentele breuk met het verleden. “Het gerecht en de deontologische commissie zullen alle documenten en opnames van de verhoren ontvangen en hun werk doen op basis van onze werkzaamheden. De commissie kijkt met haar aanbevelingen resoluut naar de toekomst. Vandaag trekken we een duidelijke lijn. Sociale woningen zijn geen politiek instrument. We vervangen een cultuur van politieke inmenging door een cultuur van transparantie, objectiviteit en goed bestuur.”
Tijdens meer dan vijftig hoorzittingen werden bestuurders, medewerkers, experten en betrokkenen gehoord. De aanbevelingen gaan veel verder dan een analyse van wat fout liep bij de Anderlechtse Haard. Bovendien zullen de bevindingen van de commissie ook meegenomen worden in het onderzoek dat loopt bij het gerecht. Het parket moet nu in volle onafhankelijkheid onderzoeken of er wetten werden overtreden.
Voor Anders. vormen de aanbevelingen de blauwdruk voor een structurele hervorming van de sociale huisvesting in Brussel. Drie hervormingen springen daarbij in het oog.
1. Gedaan met politieke beïnvloeding van woningtoewijzingen
De absolute prioriteit is de volledige depolitisering en objectivering van de toewijzing van sociale woningen. Kandidaten moeten kunnen vertrouwen op een systeem dat uitsluitend werkt op basis van objectieve criteria, niet op politieke tussenkomsten of persoonlijke connecties.
Daarom zullen kandidaat-dossiers voortaan digitaal en geanonimiseerd worden behandeld. Tegelijk komt er een verbod op inzage in individuele dossiers voor politici en medewerkers van politici. Zo wordt elke vorm van politieke beïnvloeding uitgesloten.
2. Onafhankelijke sociale dienstverlening
Ook de positie van de sociaal assistenten wordt fundamenteel hervormd. Zij zullen voortaan gecentraliseerd werken op gewestelijk niveau en worden losgekoppeld van lokale politieke machtsstructuren.
Zo krijgen zij de ruimte om volledig onafhankelijk te handelen.
3. Wanbeheer krijgt eindelijk gevolgen
De onderzoekscommissie wil ook komaf maken met een cultuur waarin wanbeheer vaak zonder gevolgen bleef. Daarom wordt het sanctiemechanisme tegenover sociale huisvestingsmaatschappijen aanzienlijk versterkt. Het Gewest krijgt eindelijk de instrumenten om kordaat op te treden wanneer regels worden overtreden of goed bestuur ontbreekt. Transparantie en verantwoordelijkheid worden niet langer vrijblijvende begrippen.
Fundamentele cultuurbreuk in de Brusselse sociale huisvesting
Het doel is duidelijk: een systeem dat opnieuw het vertrouwen van de Brusselaar verdient. Een systeem waarin sociale woningen worden toegewezen op basis van eerlijke regels, waarin publieke middelen correct worden beheerd en waarin politieke inmenging definitief tot het verleden behoort.
“Deze onderzoekscommissie mocht geen rapport voor de boekenkast worden”, zegt Imane Belguenani. “Ze moest leiden tot echte verandering. Dat is vandaag gebeurd. Wie recht heeft op een sociale woning, moet kunnen rekenen op een eerlijk en transparant systeem.”
Frédéric De Gucht, voorzitter van Anders., benadrukt de politieke betekenis van het resultaat. “Imane Belguenani heeft niet alleen de problemen blootgelegd, ze heeft ook de hervorming afgedwongen. Dat is precies waarvoor politiek dient: wantoestanden aanpakken en systemen veranderen. Sociale woningen mogen nooit nog een instrument zijn voor politieke vriendendiensten of cliëntelisme. Transparantie, objectiviteit en goed bestuur moeten voortaan de norm zijn. Vandaag zetten we daarin een belangrijke stap. We zullen hard aan dit dossier blijven trekken om zo snel mogelijk tot de volgende stappen en tot concrete resultaten te komen.”
