Anders.-voorzitter Frédéric De Gucht is blij dat er eindelijk urgentie lijkt te zijn om onze begroting op orde te brengen. "Bart De Wever heeft gelijk als hij zegt dat het 5 na 12 is. Ik zie veel van onze voorstellen om te saneren terugkomen in zijn witte mapje. Wij staan klaar om vanuit de oppositie mee te helpen deze oefening tot een goed einde te brengen. Niemand heeft baat bij een slechte begroting."
De liberalen hebben al langer een plan klaar om 17 miljard te besparen. Anders. zoekt dat geld vooral bij de staat zelf. Met hun voorstel bewijzen ze dat overheidsfinanciën gezond kunnen worden gemaakt zónder de belastingbetaler weer eens extra te belasten en zónder te raken aan de kwaliteit van onze zorg. Dit zijn de zeven strategische speerpunten waarmee ze de overheid slanker en efficiënter willen maken:
1. Minder geld naar vakbonden en ziekenfondsen (€1,2 miljard)
De sociale zekerheid moet er zijn voor de mensen, niet voor de structuren. De uitbetaling van werkloosheidsuitkeringen wordt weggehaald bij de vakbonden en volledig overgedragen aan de RVA, wat de schatkist 214 miljoen euro oplevert. Daarnaast worden vakbondspremies belastbaar (86 miljoen). Ook snoeien we in de administratiekosten van de ziekenfondsen. Hun overhead groeit vandaag met gemiddeld 7,5% per jaar. Een scherp contrast met de 3,2% bij andere overheidsdiensten zoals het RIZIV of de NMBS. Deze ingrepen leveren in totaal €1,2 miljard op.
2. Even goede zorg met minder belastinggeld (€4,5 miljard)
Om onze medische zorg ook op de lange termijn betaalbaar te houden, schaffen we de automatische groeinorm bovenop de inflatie af. We stoppen de overfinanciering en pakken verspilling resoluut aan. Dit betekent concreet: minder onnodige rugoperaties, het tegengaan van overbodige, dure scanners in de radiologie, het schrappen van dubbele administratie enzovoort. Door volop in te zetten op innovatie en artificiële intelligentie (AI) kunnen we ziekten vroeger opsporen, medische fouten verminderen en het papierwerk voor verpleegkundigen en artsen drastisch verlagen. Het doel is glashelder: betere zorg met minder belastinggeld.
3. Responsabilisering van de staatsschuld (€4,4 miljard)
Om de budgettaire discipline over alle beleidsniveaus heen te vergroten, betalen de regio's voortaan mee aan de nationale schuldenlast. Wie de lusten heeft, moet ook de lasten dragen: de regio's worden verantwoordelijk voor de afbetaling van 25% van de verschuldigde rente op de staatsschuld, wat zorgt voor een extra budgettaire impuls van €4,4 miljard.
4. Doen wat al is afgesproken – zonder btw-verhoging (€3,5 miljard)
De huidige overheid loopt een achterstand op van miljarden euro's door reeds beslist beleid (het Arizona-akkoord) simpelweg niet uit te voeren. Er moet écht werk gemaakt worden van de effectieve uitvoering van deze afspraken op het vlak van migratie, pensioenen en subsidies. Eén ding wijzen we echter principieel af: de voorgestelde btw-verhoging (de 'btw-brol' van 760 miljoen euro). Er kan geen sprake zijn van hogere btw-tarieven zolang de overheid niet eerst kritisch naar haar eigen uitgaven kijkt.
5. Eerlijke prijs voor goede zorg en overconsumptie tegengaan (€2,6 miljard)
Het remgeld is in geen tien jaar tijd geïndexeerd, waardoor het zijn sturende werking – het vermijden van nodeloze consultaties – volledig heeft verloren. Vandaag betalen 2,5 miljoen mensen met een verhoogde tegemoetkoming (VT) soms amper 1 euro voor een doktersbezoek, minder dan de prijs van een kop koffie. Door het remgeld aan te passen naar een logische €5 voor VT en €10 voor reguliere consultaties, sturen we bij richting een verantwoorde consumptie en halen we €2,6 miljard op.
6. Slanke en efficiënte overheid (€760 miljoen)
De overheid moet zich weer focussen op haar kerntaken en fors digitaliseren. De komende jaren gaan er binnen de federale overheid zo’n 24.000 ambtenaren met pensioen (exclusief defensie en federale politie). Wij kiezen voor een strikte vervangingsratio: slechts 1 op de 3 ambtenaren wordt vervangen, wat zorgt voor een afslankingsoperatie die de efficiëntie verhoogt en €760 miljoen oplevert.
7. Minder overheidsgebouwen (€300 miljoen)
Onder de noemer 'Octopusakkoord 2.0' gaan we de vastgoedportefeuille van Justitie en de Federale Politie grondig rationaliseren. De scheefgroei is vandaag immers enorm: waar Nederland genoeg heeft aan 50 gerechtsgebouwen voor 16 miljoen inwoners, heeft België er maar liefst 225 voor 11 miljoen inwoners. Meer gebouwen betekent niet automatisch een betere justitie. Door deze infrastructuur efficiënter te organiseren, besparen we €300 miljoen.
Conclusie
Dit plan bouwt progressief op naar een structurele ademruimte van €17 miljard in 2029. De overheidsfinanciën kunnen gezond worden gemaakt zonder de burger de duvel aan te doen. Dat is Anders.
